محققان در جریان یک پژوهش جدید با بهبود کیفیت یک عکس قدیمی، سرنخی تازه درباره زنی قدرتمند به نام «مرتنیث» کشف کردهاند که ممکن است حدود ۵۰۰۰ سال پیش بر مصر فرمانروایی کرده باشد.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی انسجام نو، یافتههای این مطالعه که در شماره سپتامبر مجله «Prague Egyptological Studies» منتشر شده، نشان میدهد تحلیل جدید یک عکس، جزئیات تازهای را درباره این زن آشکار کرده است. بر اساس گزارش «لایوساینس»، مرتنیث در دوران سلسله اول مصر، کمی پس از اتحاد این سرزمین زیر یک فرمانروای واحد، حکومت کرده است.
در حدود سال ۱۹۴۰ میلادی، باستانشناسی به نام «ویلیام بی. امری» ۱۳ درپوش گِلی یا مهرهایی که مالک یک شیء را مشخص میکنند، اطراف دهانه چاه یک مقبره در سقاره پیدا کرد. هر یک از این مهرها شامل ردیفی از چهار «سِرِخ» بود؛ «سِرِخ» در هیروگلیف مصری یک قاب مستطیلی است که نمای شیاردار یا دروازهدار یک کاخ را نشان میدهد و معمولاً با شاهین حوروس در بالای آن همراه است که نشان میدهد متنی که درون قاب قرار دارد، نامی شاهانه است.
این باستانشناس دو «سِرِخ» را متعلق به پادشاهی به نام «جر» دانست و این فرضیه را مطرح کرد که دو «سِرِخ» دیگر به زنی به نام «مرتنیث» تعلق دارند. او در آن زمان گفت که حضور نام مرتنیث در «سِرِخها» نشان میدهد که او فرمانروای مصر بوده است. در مقالهای در سال ۱۹۵۴، او عکسی سیاهوسفید از یکی از درپوشهای گِلی منتشر کرد، اما کیفیت پایین عکس باعث شد بسیاری از پژوهشگران قانع نشوند.
مسئله زمانی پیچیدهتر شد که همه ۱۳ درپوش گِلی و همچنین صفحه اصلی عکس، از زمان کاوشها ناپدید شدند. سوزان کلی، پژوهشگر مصرشناسی در دانشگاه «Macquarie» استرالیا و یکی از نویسندگان مقاله جدید، گفت محل نگهداری آنها مشخص نیست و تنها منبع، همان عکس سیاه و سفید باقیمانده است. در مطالعه جدید، کلی و کریستال میلر از مجموعهای از تکنیکهای پیچیده برای افزایش کیفیت دیجیتال عکس استفاده کردند که جزئیات بیشتری از «سِرِخها» را آشکار کرد.
کلی و میلر در مقاله خود نوشتند که کتیبههای مربوط به مرتنیث که در محوطههای مختلف یافت شدهاند، «سِرِخ» را به کار نمیبرند، اما القابی مانند «مادر پادشاه» را به او نسبت میدهند یا او را مسئول بخشهای مهمی مانند خزانهداری معرفی میکنند. آنها افزودند: «مرتنیث ممکن است این مزیت را داشته باشد که بنا به ضرورت محیط سیاسی، به سکوی فرمانروایی پا بگذارد و از آن پایین بیاید.» شواهد نشان میدهد که او به همراه مردی به نام «جر» فرمانروایی کرده و ممکن است زمانی که پسرش برای فرمانروایی مستقل بسیار جوان بود، بهعنوان نایبالسلطنه او عمل کرده باشد.
با این حال، «Eva-Maria Engel»، تاریخنگاری در دانشگاه «Humboldt» برلین که در مطالعه جدید دخیل نبود، برخی یافتههای این مطالعه را زیر سؤال برد. او بهبودهای عکس منتشرشده را بررسی کرد، اما فکر نمیکند «مرتنیث» در میان نامهای موجود در سِرِخها باشد. با این حال، این به آن معنی نیست که مرتنیث قدرتمند نبود؛ او خاطرنشان کرد که مرتنیث «مقبرهای در میان پادشاهان پیشین و پسین داشت» و کتیبههای کشفشده نشان میدهند که او زمانی که پسرش برای فرمانروایی بسیار جوان بود، به نمایندگی از او عمل میکرد.




