مدیر گروه پیشآگاهی مخاطرات جوی پژوهشگاه هواشناسی با تأکید بر اینکه النینو میتواند برای ایران فرصت باشد اگر برای بارش آماده باشیم، گفت این پدیده میتواند به تهدید تبدیل شود اگر بارش را با سیلاب و آب قابل ذخیره یکی بدانیم.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی انسجام نو، مجید حبیبی نوخندان در گفتوگویی با اشاره به اینکه النینو بخشی از یک چرخه طبیعی بزرگتر در اقیانوس آرام و جو است که دانشمندان آن را «النینو ـ نوسان جنوبی» یا ENSO مینامند، اظهار کرد: «این چرخه معمولاً بین سه وضعیت اصلی در نوسان است: النینو، لانینا و حالت نرمال.» وی توضیح داد که در زمان وقوع النینو، بادهای تجاری ضعیف میشوند و آبهای گرم سطحی به سمت بخشهای مرکزی و شرقی اقیانوس حرکت میکنند و در نتیجه محل شکلگیری ابرها و بارشهای شدید نیز جابهجا میشود.
مدیر گروه پیشآگاهی مخاطرات جوی پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو در پاسخ به این پرسش که چرا ایران باید به یک اقیانوس در آن سوی دنیا توجه کند، به دورپیوندها اشاره کرد و گفت: «النینو میتواند بر موقعیت و شدت جریان جت جنبحارهای، مسیر حرکت سامانههای بارشی، فعالیت سامانههای مدیترانهای و سودانی و انتقال رطوبت به منطقه اثر بگذارد.» وی تأکید کرد که النینو بهتنهایی آبوهوای ایران را تعیین نمیکند و عوامل دیگری مانند نوسان اطلس شمالی و وضعیت اقیانوس هند نیز میتوانند اثر آن را تقویت یا تضعیف کنند.
حبیبی نوخندان درباره اهمیت النینوی رخداده در سال جاری توضیح داد: «بر اساس یافتههای علمی و دادههای هواشناسی اقیانوس آرام، النینوی ۲۰۲۶ در حال تقویت است و احتمال وقوع یک رویداد بسیار قوی برای پاییز و زمستان ۲۰۲۶-۲۰۲۷ مطرح شده است.» وی با این حال تأکید کرد که قوی بودن النینو به معنای آن نیست که ایران حتماً با یک زمستان بسیار پربارش یا سیلابی روبهرو خواهد شد.
این کارشناس هواشناسی در پاسخ به این پرسش که آیا النینو برای ایران خبر خوبی است، گفت: «از یک طرف، افزایش بارش میتواند پس از چند سال خشکسالی، فرصتی ارزشمند برای کشور باشد. افزایش رطوبت خاک، تغذیه سفرههای زیرزمینی، بهبود وضعیت پوشش گیاهی مراتع و کاهش موقت تنش خشکسالی از جمله پیامدهای مثبت احتمالی هستند.» وی در مقابل، روی دیگر النینو را سیلاب ذکر کرد و اظهار داشت: «اگر بارشها در مدت کوتاهی و با شدت زیاد رخ دهند، افزایش بارندگی میتواند بهجای آنکه به ذخیره آب تبدیل شود، به رواناب سطحی و سیلاب تبدیل شود.»
حبیبی نوخندان یکی از مهمترین نکات برای آینده منابع آب ایران را نوع بارش دانست و گفت: «ممکن است در یک فصل مقدار بارش افزایش یابد، اما اگر بخش بیشتری از این بارش بهجای برف، به صورت باران رخ دهد، ذخیره طبیعی آب در ارتفاعات کاهش مییابد.» وی با اشاره به تجربههای گذشته گفت که سالهای همراه با النینوی قوی میتوانند با رخدادهای بارشی شدید همراه شوند و سیلابهای گسترده فروردین ۱۳۹۸ و بارشهای شدید جنوب سیستان و بلوچستان در دی ۱۳۹۸، اهمیت توجه به رخدادهای حدی را نشان میدهند.
مدیر گروه پیشآگاهی مخاطرات جوی پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو توصیه کرد که پیش از اوج بارشهای پاییز و زمستان، وضعیت آبخیزها و سازههای آبخیزداری بررسی شود، نقاط پرخطر سیلاب شناسایی شوند و سامانههای هشدار سریع مورد توجه قرار گیرند. وی در پایان تأکید کرد: «النینو را باید شناخت، پایش کرد و بر اساس آن آماده شد؛ نه اینکه از آن ترسید یا منتظر وقوع پیامدهایش ماند. اگر آمادگی کافی وجود داشته باشد، بارشهای احتمالی میتواند فرصتی برای کاهش فشار خشکسالی باشد و اگر آمادگی کافی نباشد، همان بارش میتواند در قالب سیلاب و خسارت ظاهر شود.»




